Tanderosie Informatie

Er wordt gesproken van tanderosie wanneer tandglazuur of blootliggende tandwortel wordt opgelost door een zuur dat niet afkomstig is van de mondbacteriën. Als het niet wordt bestreden, dan kan het tandglazuur geheel verdwijnen. Vervolgens kan dan het blootliggende tandbeen eveneens oplossen. Aangezien tandmineraal overwegend bestaat uit calciumfosfaat, kan het volledig oplossen in elk willekeurig zuur. Tanderosie wordt meestal veroorzaakt door zuren afkomstig uit; zure dranken (bijvoorbeeld frisdranken en vruchtensappen) en zure levensmiddelen (bijvoorbeeld fruit). Maar ook maagzuur kan de boosdoener zijn (door bv. overgeven). De buffercapaciteit, van ons speeksel, zorgt ervoor dat zuren worden geneutraliseerd. Bovendien vormen speekseleiwitten een neerslag op de tanden, dat op zijn beurt het tandmateriaal beschermt tegen aantasting. Deze beschermlaag, wordt echter gedeeltelijk verwijderd bij het tandenpoetsen. Het proces van tanderosie zal vooral plaatsvinden op schone tandoppervlakken, dus bij een goede mondhygiëne. Daarentegen is die goede mondhygiëne juist weer een voorwaarde om tandcariës te bestrijden! Wanneer wij direct na het nuttigen van zuur de tanden poetsen, slijt het geruwde tandoppervlak sneller weg.

Tanderosie

Op deze pagina vind u meer informatie over Tanderosie.
Zoekt u meer informatie over:

  • Boosdoeners

    Frisdrank en vruchtensappen

    Dat de meeste frisdranken zo fris smaken komt doordat ze aangezuurd zijn met fosforzuur (wat ondermeer het geval is bij cola) of citroenzuur (Up-dranken en sportdranken). Er zijn frisdranken die per liter wel 300 gram citroenzuur bevatten! U zult de zure smaak echter niet of nauwelijks proeven als gevolg van de toegevoegde suiker of zoetstof. Suiker maskeert de zure smaak weliswaar, maar neutraliseert het zuur niet. Aangezien het gebruik van frisdranken drastisch is gestegen (gemiddeld drinken we per hoofd van de bevolking al 2 liter per week), spreekt het vanzelf dat ook het risico op tanderosie sterk is toegenomen. De gemiddelde Nederlander drinkt wekelijks 1 liter cola. Tanderosie als gevolg van veelvuldige consumptie van cola komt dan ook frequent voor (zie de foto op de voorpagina en foto A). Van de "light" dranken wordt wel eens gedacht dat zij minder slecht zijn voor het gebit doordat zij geen suiker bevatten, maar een onschadelijke zoetstof. Voor het in plaats daarvan optreden van tandcariës zijn zij inderdaad minder schadelijk dan gewone frisdranken. Wat de tanderosie betreft zijn de "light" dranken echter net zo schadelijk omdat zij evenveel zuur bevatten. Evenals frisdrank zijn ook alle vruchtensappen zuur en daardoor nadelig voor ons gebit (zie foto B). De meeste wijnen zijn eveneens zuur, zowel de rode als de witte. Vandaar dat bij vinologen en wijnkeurders vaak tanderosie optreedt.
    Tabel 1:

    Niet-erosieve drank pH Erosieve drank pH
    Zuiver water 7,0 Alcoholische mixdrank 3,4
    Thee, naturel 7,1 Sportdrank 3,4
    Melk, halfvol 6,8 Rode/witte wijn 3,4
    Kruidenthee <6,0 Sinasappelsap 3,2
    Vruchtenthee <6,0 Limonadesiroop 3,0
    Karnemelk 4,4 Cassis 3,0
    Bier, pils 4,3 Cola 2,7
    Yoghurt (drank) 3,8 Maagsap 2,0


    Tabel 1 geeft de zuurgraad (pH) aan van een aantal bekende dranken. Hoe lager de pH, des te zuurder de vloeistof en dus des te erosiever voor het gebit. Reeds bij een pH beneden de 5,5 in de mondholte kan het tandglazuur gaan oplossen. Hoe groot de uiteindelijke schade aan het gebit is, hangt af van een reeks bijkomende factoren. Denk aan het bufferend vermogen van het speeksel zelf, het soort frisdrank, het gebruik van andere voedingsmiddelen, het poets- en kauwgedrag, de tongbewegingen, het aan¬tal zuurmomenten per dag, en hoe lang een zure drank/levensmiddel in de mond wordt gehouden. Tanderosie treedt bij bierdrinkers bijvoorbeeld alleen op, wanneer zij door overmatig gebruik gaan braken. Evenzo treedt tanderosie nauwelijks door yoghurt op dankzij het hoge calcium- en fosfaatgehalte. Wanneer de pH van een drank lager is dan 4, dan kunnen zij doorgaans eroderend werken op tandglazuur.



  • Beroep- en sportgebonden tanderosie

    Beroep- en sportgebonden tanderosie

    Sommige beroepsgroepen lopen extra risico doordat zij regelmatig worden blootgesteld ajaryzure lucht. Wanneer men deze lucht, die bijvoorbeeld door zwavelzuur of zoutzuur is verzuurd, via de mond inademt, kan het harde tandweefsel worden aangetast. Tot de %sicogroepen voor deze bijzondere vorm van tanderosie behoren fotografen die in de donkere kamer werken, werknemers in elektrolytische zinkfabrieken, werknemers in fabrieken waar met bepaalde enzymen wordt gewerkt en werknemers in verffabrieken. Soms treedt tanderosie van de voortanden ook op bij wedstrijdzwemmers die een aantal uren per week trainen in gechloreerd water dat onvoldoende is geneutraliseerd. Ook sporters die regelmatig sportdrank gebruiken lopen een verhoogd risico op tanderosie. Sportdranken zijn namelijk sterk aangezuurd: zij bevatten zelfs tot 300 gram citroenzuur per liter! Daar sporters tijdens langdurige sportbeoefening regelmatig sportdrank met kleine slokjes tot zich nemen, kan ook dit weer resulteren in tanderosie (zie foto).
    Tanderosie voornamelijk op de incisale randen en de kauwvlakken, door regelmatig en langdurig gebruik van sport­drank; man, 23 jaar. erosie

  • Voedingsmiddelen

    Voeldingsmiddelen

    Alle zure voedingsmiddelen, hoe gezond ze verder misschien ook zijn, kunnen het gebit aantasten. Dit geldt vooral voor zuur fruit, met name citrusvruchten en bessen. Maar ook alle aangezuurde levensmiddelen waaraan azijnzuur, citroenzuur of een ander dieetzuur is toegevoegd, geven bij veelvuldig gebruik aanleiding tot tanderosie. Daarnaast kan de gewoonte om op vitamine C tabletten te zuigen in plaats van deze direct door te slikken funest zijn voor het tandglazuur en tandbeen. Het merendeel van de verkrijgbare vitamine C preparaten is namelijk smakelijk gemaakt door toevoeging van een zoetstof en citroenzuur, terwijl vitamine C (ascorbinezuur) van zichzelf al licht zuur is.
    Voorbeelden van voedingsmiddelen met erosieve werking:
    • Appel Citrusfruit Jam Sinaasappel
    • Appelstroop Druiven Kiwi Slasaus
    • Bessen Frisdrank Limoen Tafelazijn
    • Bramen Fruit Mango Vitamine C
    • Citroen Grapefruit Mayonaise Vruchtensappen
    • Maagzuur

    Evenals andere zuren kan ook maagzuur(=zoutzuur) tanderosie veroorzaken wanneer het bijvoorbeeld door braken en oprispingen in de mondholte komt. Hoe vaker het maagzuur in de mond komt, des te sterker treedt tanderosie op.

    Een hoog risico voor deze vorm van tanderosie hebben:
    • patiënten met maagaandoeningen die gepaard gaan met oprispingen en braken
    • patiënten met anorexia nervosa (een extreme drang om te vermageren, vaak in com­binatie met braken)
    • patiënten met boulimia nervosa (overmatige eetaanvallen, gevolgd door bewust braken)
    • mensen met een alcoholverslaving. De tanderosie wordt dan meestal niet veroorzaakt door de alcohol, maar door de ermee samenhangende oprispingen en braakneigin­gen
    • hemodialysepatiënten. Deze patiënten kunnen braakneigingen hebben na het dialy­seproces, waardoor ook zij risico lopen op tanderosie
    • patiënten met maag-slokdarm reflux-ziekte. Bij deze aandoening komt tijdens opris­pingen ook wat maagzuur in de mondholte.

    Bij veel geestelijk gehandicapte kinde­ren komt de reflux-ziekte voor. Dit kan zelfs gepaard gaan met het herkauwen van voedsel, waardoor zowel het tandcariës- als het tanderosieproces bevorderd wordt.
    Doordat bij de bovengenoemde aandoeningen het maagzuur door een reflex de mond-holte wordt binnengestuwd, komt het maagzuur het eerst in aanraking met de verhe-meltezijde van de boven-voortanden en kiezen. Die gebitselementen zijn dan ook meestal het sterkst aangetast. Wanneer u bijvoorbeeld op een bicarbonaat-tablet zuigt (Rennie), kunt u het maagzuur onschadelijk maken. Dit mag echter niet frequent gebeu­ren in verband met vervelende bijwerkingen.

  • Aanbevelingen

    Aanbevelingen

    Om tanderosie te voorkomen óf om het tanderosieproces te vertragen doen wij de volgende aanbevelingen:

    • Verminder het gebruik van zure dranken en levensmiddelen. Neem als alternatief zo mogelijk thee (gewone, niet vruchten- of kruidenthee!) en koffie, uiteraard zonder suiker. Andere alternatieven zijn zuiveldranken
    • Houd zure dranken en levensmiddelen zo kort mogelijk in de mond. Niet rond tong en tanden spoelen, en liefst met een rietje drinken. Zuig niet op zuur snoepgoed, vitamine C-tabletten en aangezuurde levensmiddelen
    • Beperk het eten van zuur fruit tot 1 a 2 maal per dag
    • Neutraliseer het zuur na het gebruik van een zuur voedingsmiddel door uw mond te spoelen met water of melk of eventueel door te kauwen op een kauwgom met een buffer
    • Indien u bij het ontbijt een vruchtensap wilt drinken, poets de tanden dan bij voorkeur vóór het ontbijt
    • Wacht na het nuttigen van een zure drank/voedingsmiddel minstens 1 uur alvorens u de tanden poetst en doe dit met een zachte tandenborstel
    • Voor een goede mondhygiëne is het reinigen tussen tanden en kiezen met behulp van flossdraad, tandenstokers of ragers aan te bevelen. Poets bijvoorbeeld met een tandpasta zonder agressief schuimmiddel, die de beschermende speekseleiwitten op het glazuur intact laat
    • Naast het gebruik van een gefluorideerde tandpasta (waaraan bicarbonaat is toegevoegd) is het tevens raadzaam de mond dagelijks te spoelen met een 0,05 %fluoridespoeldrank; het heeft een gunstig effect als u regelmatig gedurende korte tijd kauwt op een suikervrije kauwgom of, nog beter, op een gebufferde kauwgom die carbamide (ureum) en/of bicarbonaat bevat. Zo neutraliseert u het zuur.
    • Het zou zeer wenselijk zijn als de frisdrankenindustrieën minder erosieve producten zouden ontwikkelen, bijvoorbeeld door er calcium aan toe te voegen.

    Bron: Drs.A.W. van de Beid, tandarts Polikliniek-Centrale Indicatie, ACTA Faculteit der Tandheelkunde

Contactinfomatie

Hier vindt u de contactinformatie van praktijk voor Mondhygiëne Jolanda Heerschop

Praktijk voor Mondhygiëne

Mondhygiëniste:
Jolanda Heerschop-Jongbloed
Meteorensingel 21
1033 CB Amsterdam

Tel: 020-6311485
GSM: 06-502.658.33
Email: info@mondhygienistejolandaheerschop.nl
Website: Medisch Centrum Tuindorp

Overige vragen

Als u naar aanleiding van de website nog vragen heeft kunt u contact met mij opnemen.


Let op! Afspraken kunnen 24 uur van te voren alleen telefonisch worden afgezegd, anders worden de kosten in rekening gebracht.

© 2015 Jolanda Heerschop . Meteorensingel 21 . tel: 020-6311485 . Email: info@mondhygienistejolandaheerschop.nl